8,7 miljoen Nederlanders in
2 maanden door 1 deur

Vanaf 1 maart 2017 werden alle Nederlanders burgers en bedrijven uitgenodigd om aangifte te doen over 2016. In de twee maanden erna werden 8,7 miljoen aangiftes ontvangen. Een enorme klus voor de medewerkers van de Belastingdienst. Een goede voorbereiding is ook in dit geval het halve werk.

8,6 miljoen Nederlanders in
2 maanden door 1 deur

28 februari

23:45

Bij Wilfred Haarman begint de spanning toe te nemen. Over een kwartier start de aangifteperiode over het jaar 2016. Wilfred is Teammanager bij het Centrum voor Infrastructuur en Exploitatie bij de Belastingdienst. Het afgelopen jaar heeft hij met zijn collega’s hard gewerkt om de online aangifteomgeving te optimaliseren en klaar te maken voor gebruik. Nu komt het eropaan: werkt alles volgens plan of moet er worden ingegrepen? Dankzij technologische verbeteringen wordt het doen van aangifte steeds gebruiksvriendelijker. Maar het risico van een storing ligt altijd op de loer.

Voorbereiding aangifte bij Belastingdienst

1 maart

00:00

De poort van de Belastingdienst gaat open voor iedereen die aangifte moet doen. Ongeveer 98% van alle ontvangen aangiftes komt digitaal binnen. Ook dit jaar is er meteen het eerste uur een piek te zien. Sommige mensen maken er een sport van om als eerste het aangifteformulier te ondertekenen, anderen willen er liever zo snel mogelijk van af zijn. En dat het midden in de nacht is, maakt dan niet uit.

Zo doet Nederland zijn aangifte

Na enkele minuten stromen de eerste aangiftes binnen. Alles lijkt in orde en dus maakt spanning plaats voor opluchting bij Wilfred: het systeem draait en werkt naar behoren.

1 maart

18:00

Gedurende de dag monitort Wilfred de aangiftestroom en constateert dat sommige burgers een ‘sorry-pagina’ te zien krijgen. Door de drukte, met name in de avonduren, is het maximale aantal personen dat tegelijk aangifte kan doen, bereikt.

Wilfred overlegt met zijn collega's

Wilfred overlegt met zijn collega’s en besluit zo snel mogelijk op te schalen om de bereikbaarheid van de website te vergroten. In theorie is het mogelijk om iedereen tegelijkertijd aangifte te laten doen, maar de kosten om op deze schaal uit te breiden zijn enorm en daardoor niet realiseerbaar. Dus wordt er in fases opgeschaald: kostenbewust en zo efficiënt mogelijk.

1 maart

22:49

Inmiddels is de capaciteit van het aantal bezoekers opgeschaald van 70.000 naar 130.000. Voor de aangifteperiode is onder andere de bandbreedte verhoogd van 2GB naar 10GB én is een uitbreiding van een 4-baans naar een 6-baans digitale snelweg in het proces gerealiseerd. Ook de infrastructuur is hierop aangepast. Dankzij deze resolute ingrepen is van een noemenswaardige storing geen sprake geweest. Aan het einde van de eerste dag staat de teller op 313.000 ontvangen aangiftes.

De Aangifte app is de laatste in een lange lijst van innovaties die de Belastingdienst heeft ontwikkeld om aangifte doen makkelijker te maken. Op 1 maart 2017 werd de app 100.000 keer gebruikt, in de weken daarna gemiddeld zo’n 7.000 keer per dag. Benieuwd naar de totstandkoming van de app?

Lees het verhaal van Willem van Deel

Lees het verhaal van Willem van Deel

Applicatieontwikkelaar bij de Belastingdienst

1 april

14:37

Vandaag wordt een begin gemaakt met het volledig geautomatiseerd verwerken van de aangiftes tot een belastingaanslag. Een proces van formaat. Er zijn meerdere weegmomenten die van invloed zijn op hoe de aangifte door het proces gaat. Elke aangifte die binnenkomt, krijgt een fiscale voorcontrole. Daar wordt onder andere gekeken of de aangever wel of geen fiscaal partnerschap heeft. Kloppen de aangeleverde gegevens met de informatie die de Belastingdienst heeft? Dan kan de aangifte naar de volgende stap. Zo niet, dan volgt een fiscale uitval en een aparte aangiftebehandeling.

24 april

12:06

Ondertussen wordt er continu gemonitord of alle systemen de massale stroom van bezoekers nog steeds aankunnen. De grootste uitdaging is te zorgen voor een goede spreiding van wanneer men aangifte doet. Dat is lastig, want het betekent dat je invloed moet uitoefenen op miljoenen mensen. Regenachtige zondagen zorgen vooral voor een piekbelasting. En dan zijn er nog mensen die simpelweg vergeten om aangifte te doen. Ook daar wordt aandacht aan besteed, met name in de laatste weken van april. Duizenden mensen sturen nog net voor de deadline hun aangifte op.

Top 3 drukke aangiftedagen

30 april

288.173

01 maart

312.527

31 maart

254.578

1 mei

11:32

Afgezien van mensen die uitstel hebben aangevraagd, zijn alle aangiftes binnen. De volgende stap in het proces is het wegen van de aangifteposten. In deze fase kijken we naar of het inkomen past bij de leeftijd van de aangever en of de gehanteerde belastingtarieven kloppen. Dit volledig geautomatiseerde proces wordt nauwlettend door onze exploitatiespecialisten in de gaten gehouden.

Er wordt kleinschalig opgestart met de verwerking. In de eerste tranche gaan duizend aangiftes als eerste ‘door de machine’. Als deze serie vlekkeloos verloopt, staat het licht op groen voor de bulkverwerking. Tijdens deze massale verwerking vliegen er op een doordeweekse dag zo’n 250.000 aangiftes door de systemen. Het is een bewuste keuze om dat op tijdstippen te doen wanneer de systemen minder belast zijn. Dus vooral ’s avonds en ’s nachts loopt de band flink door. In de weekenden draaien de machines zelfs 24 uur per dag; per weekend rollen er dan gemiddeld zo’n miljoen aanslagen uit.

Als de aangifteverwerking eenmaal bezig is, kan er onverhoopt toch een aangifte doorheen glippen die niet voldoet aan de gestelde eisen. Daarom is het belangrijk dat er altijd een aantal programmeurs stand-by staan om het probleem te verhelpen. Ook al is dat midden in de nacht.

15 mei

13:09

De aangiftes worden klaargezet om berekend te worden. Het verwerken en berekenen van aangiftes zijn twee afzonderlijke processen die parallel van elkaar lopen. Een belangrijke voorwaarde om überhaupt te kunnen berekenen, is dat er voldoende verwerkte aangiftes op voorraad zijn. Als dat zo is, levert het gelijktijdig draaien van beide processen veel tijdwinst op. Daardoor is het mogelijk dat iedereen die tijdig zijn of haar aangifte heeft verzonden, voor 1 juli bericht ontvangt van de Belastingdienst.

Ruim 200 miljoen gegevens

1 juni

15:33

Nadat de aangiftes zijn verzonden, wil iedereen zo snel mogelijk weten waar hij of zij aan toe is. Valt de aanslag gunstig uit of moet er toch nog een bedrag worden betaald? Het antwoord op deze vraag ontvangt men in de digitale mailbox van de overheid: de Berichtenbox. Deze XML-berichten bevatten een versleuteld pdf-bestand met daarin de aanslag. Zie het als de moderne variant van de blauwe envelop.

Want onze dienstverlening is niet alleen gericht op snel werken, maar vooral op het kunnen garanderen dat privacygevoelige informatie niet voor iedereen zichtbaar is. Zo proberen we het doen van belastingaangifte elk jaar een stukje makkelijker en nog veiliger te maken.

Bekijk onze ICT vacatures