‘Hier draag ik bij aan iets dat groter is dan financieel gewin.’

Iman, registeraccountant bij de Douane

Iman blijft zijn passies volgen. Na zijn studie accountancy werkte hij bij verschillende accountantskantoren, behaalde in de tussentijd zijn RA-titel en ging daarna het bedrijfsleven in. Toen hij na een tijdje het gevoel had dat hij vastzat in zijn ontwikkeling, werd hij docent Accountancy op een hogeschool. Daar miste hij jaren later tóch de praktijk rondom het uitvoeren van controles. Met al zijn opgedane kennis en ervaring zit Iman bij de Douane nu helemaal op z’n plek.

Wat maakte dat werken bij de Douane voor jou de juiste keuze was?

‘Ik ben altijd veel bezig geweest met mijn eigen ontwikkeling. Toen ik in het bedrijfsleven zat miste ik het bijdragen aan een groter geheel. Dat vond ik in het onderwijs, waar ik de kans kreeg om accountants op te leiden en nieuwe ontwikkelingen in het werkveld, zoals data-analyse en cyber security, een plek te geven binnen het lesprogramma. Dat was heel leuk en interessant, maar daardoor werd mijn kennis wel erg theoretisch. Daarom wilde ik graag terug in de praktijk, maar ik had geen behoefte meer aan een accountantskantoor. Op een eerder moment in mijn carrière ben ik al eens in contact gekomen met de Douane en dat bleek nu, met al mijn kennis en ervaring, de perfecte stap. Bij de Douane ben ik praktisch bezig met het uitvoeren van controles én draag ik bij aan iets dat groter is dan enkel financieel gewin.’

Wat doe je precies als registeraccountant bij de Douane?

Het was me in eerste instantie niet helemaal duidelijk wat je als registeraccountant nou precies controleert bij de Douane en wie dan eigenlijk de opdrachtgever is. Maar de opdrachtgever komt hier van binnen de organisatie en die stuurt ons aan op basis van risicoprofielen. De ‘klanten’ zijn heel divers: de ene keer is het een multinational die handelt in tabakswaren, de andere keer een kleinschalige leverancier van babyartikelen. Bij iedere klant is het doel om na te gaan of de invoerrechten en/of de accijnzen juist en volledig zijn afgedragen. Eerst bekijk ik in een vooronderzoek wat zo’n bedrijf doet. Waar komen de babyartikelen vandaan? Hebben ze daarnaast ook nog andere goederen in het assortiment? Hoeveel aangiften zijn er gedaan in de controleperiode? Vervolgens bepaal ik de controlesystematiek en vraag ik de benodigde stukken op bij de klant. Daarna duik ik pas echt in de cijfers, waarbij het werk eigenlijk een mix is van cijfers en het toepassen van wet- en regelgeving.’

Is het werk bij de Douane anders dan in het bedrijfsleven of de accountancy?

‘Bij de Douane hebben we dezelfde controlemethodieken waarmee we iets kunnen zeggen over de betrouwbaarheid van de aangiften van ondernemingen, maar de manier waarop we de controles uitvoeren verschilt behoorlijk. Binnen de accountancy controleer je jaarrekeningen volgens een vast stramien, terwijl bij de Douane de controles doorgaans uniek zijn. We moeten creatief omgaan met de controlemiddelen die we hebben en doelbewust te werk gaan. Ik zie het werk hier daarom meer als het opzetten en uitvoeren van een onderzoek, dan als het verrichten van een controle. 

Het gaat misschien om nuances, maar ook de uitkomsten van het onderzoek zijn anders. Hier geven we geen zekerheid af; onze bevindingen leiden mogelijk tot correcties of aanpassingen van de vergunningen. Zodoende stopt ons werk niet bij de controlebevindingen, want we proberen in overleg met de klant altijd tot een verbetering te komen – ook als het onderzoek niet tot financiële correcties heeft geleid. Door het ontbreken van winstdruk heb je hier wél de kans om je volledig te richten op de kwaliteit. Tot slot voer je de meeste controles zelfstandig van A tot Z uit, terwijl je binnen de accountancy vaak met meerdere collega’s aan één controle werkt. Dat alles vraagt om een behoorlijke mate van zelfstandigheid en discipline.'

Wat zijn uitdagingen in het werk?

‘Omdat ik pas later bij de Douane ben gaan werken, merk ik dat er wel wat achterstand is in technieken rondom bijvoorbeeld de Douanewetgeving of de accijnswetgeving. Zeker nu, met alle webshops waarbij de goederen veelal uit landen van buiten de EU komen, zijn die wetgevingen van fundamenteel belang. Als registeraccountant bij de Douane moet je dus niet alleen de controletechnieken goed beheersen, maar ook over de Douanekennis beschikken. Gelukkig zijn daar opleidingsprogramma’s voor en word je uitgebreid getraind. Ik heb na een jaar nog steeds niet het gevoel dat ik alle Douanetechnieken goed beheers. De basis uiteraard wel, maar ik zie in mijn werk dagelijks afwijkingen van de ideale wereld. Ik denk dat je hier zelfs na 30 jaar nog nieuwe dingen zult zien. Maar dat houdt het werk uitdagend en afwisselend, waardoor ik veel blijf leren en mezelf continu kan blijven ontwikkelen.’