"Het gaat hier niet om 1’tjes en 0’tjes, maar om gegevens die impact hebben op mensen"
Ervoor zorgen dat gegevens binnen de Belastingdienst op een logische en eenduidige manier worden vastgelegd. Dat is waar gegevensmodelleur Arjan zich dagelijks mee bezighoudt. Al bijna tien jaar werkt hij op het snijvlak van data, wet- en regelgeving en dienstverlening. Wat hem daarin aanspreekt? De afwisseling, de ontwikkelmogelijkheden én de maatschappelijke impact. "Je werkt met gegevens die gevolgen kunnen hebben voor burgers. Dat maakt dit werk waardevol."
Hoe ben je bij de Belastingdienst terechtgekomen?
"Zo’n twaalf jaar geleden ben ik begonnen bij de Belastingdienst, eerst binnen de inning. Al snel maakte ik de stap naar de datahoek. Daar voelde ik me meer op mijn plek. Wat me destijds aansprak, waren de grote veranderopgaven en de maatschappelijke impact. Je bent hier bezig met onderwerpen die direct invloed hebben op burgers. En qua hoeveelheid gegevens is dit een van de grootste datafabrieken van Nederland. Daardoor ben je iedere dag weer met andere vraagstukken bezig."
Je werkt nu als gegevensmodelleur. Wat houdt deze functie in?
"Een gegevensmodelleur zorgt ervoor dat gegevens binnen de organisatie op een logische en eenduidige manier worden vastgelegd. Ik leg vast hoe begrippen met elkaar samenhangen en hoe ze gebruikt worden in processen en systemen.
Een concreet voorbeeld is de Basisregistratie Inkomen (BRI). Daarin worden inkomensgegevens van personen geregistreerd. Ik leg dan vast wat een ‘betrokkene’ precies is: de persoon aan wie een inkomen gekoppeld is. Ook beschrijf ik wat een geregistreerd inkomen betekent, hoe deze begrippen met elkaar samenhangen en welke regels daarbij gelden. Zo zorgen we ervoor dat gegevens overal binnen de organisatie op dezelfde manier worden geïnterpreteerd en gebruikt.
Het is een analytische functie, maar je bent zeker niet alleen achter je scherm bezig. Ik spreek veel met inhoudelijke experts, zoals juristen, architecten en beleidsadviseurs. Waarom is iets zo ingericht? Wat zegt de wet hierover? En hoe gebruik je die gegevens in de praktijk?"
Hoe ziet een gemiddelde werkdag eruit?
"De dag begint meestal met een dagstart. Samen met de product owner en collega's bespreken we waar we die dag mee aan de slag gaan. Daarna analyseer ik een vraagstuk en werk ik dit uit in een gegevensmodel. In zo'n model leg ik vast welke gegevens er zijn, wat ze betekenen en hoe ze met elkaar samenhangen. Bijvoorbeeld welke gegevens bij een belastingplichtige horen en hoe die in verschillende processen en systemen worden gebruikt. Vervolgens bespreek ik het model met inhoudelijke experts en verwerk ik hun feedback. Zo werk je stap voor stap toe naar een model dat door zowel de business als IT gebruikt kan worden."
Werk je veel samen met andere collega's?
"Ja, eigenlijk continu. Een model maak je nooit alleen. Ik werk vaak samen met kennismodelleurs. Ook heb ik regelmatig contact met collega's uit de juridische, beleidsmatige en technische hoek; de kennishouders. Juist die samenwerking maakt het werk interessant. Je kijkt steeds vanuit verschillende perspectieven naar hetzelfde vraagstuk."
Wat maakt jouw werk uitdagend?
"Een uitdaging is soms dat de collega’s die ik nodig heb voor een opdracht weinig tijd hebben naast hun reguliere werk. Daardoor kan het even duren voordat je feedback krijgt. Daarnaast moet ik regelmatig uitleggen waarom gegevensmodellering belangrijk is. Gelukkig zien steeds meer collega's daar de waarde van in. Maar je moet wel overtuigingskracht hebben en initiatief durven nemen. Als gegevensmodelleur ben je soms ook een beetje ambassadeur van het vak."
Wat vind je het leukste aan je werk?
"Vooral de afwisseling. Geen opdracht is hetzelfde. De ene keer werk ik aan een vraagstuk dat dicht tegen wet- en regelgeving aan zit. De andere keer ben ik juist meer bezig met de technische kant. Ook de onderwerpen verschillen voortdurend. We werken met veel verschillende soorten gegevens, waardoor je jezelf steeds nieuwe kennis eigen maakt. Daardoor blijft het werk uitdagend en wordt het nooit repeterend."
Is er ook iets wat je minder leuk vindt?
"De doorlooptijd kan soms frustrerend zijn. Je wilt graag door, maar bent afhankelijk van verschillende mensen in het proces. Als je een paar weken moet wachten op een reactie of validatie, haalt dat soms de snelheid eruit. Dat hoort erbij."
“Ik noem de Belastingdienst weleens een mini-maatschappij. Er zijn ontzettend veel verschillende vakgebieden en functies”
Wat maakt werken bij de Belastingdienst voor jou zo interessant?
"Vooral de ontwikkelmogelijkheden. Ik noem de Belastingdienst weleens een mini-maatschappij. Er zijn ontzettend veel verschillende vakgebieden en functies. Daardoor kun je jezelf blijven ontwikkelen en nieuwe richtingen verkennen. Daarnaast werk je aan onderwerpen die maatschappelijk relevant zijn. Wat je doet heeft betekenis. Dat spreekt mij nog steeds aan."
Kun je een voorbeeld geven van die maatschappelijke impact?
"De toeslagenaffaire heeft laten zien hoe belangrijk het is om zorgvuldig met gegevens om te gaan. In ons werk kijken we kritisch naar welke gegevens worden gebruikt en hoe dat aansluit op wet- en regelgeving. Door gegevens eenduidig vast te leggen en inzichtelijk te maken, dragen we bij aan een zorgvuldige uitvoering. Dat geeft mij het gevoel dat mijn werk er echt toe doet."
Waarom zou je deze functie aanraden?
"Als je analytisch bent, graag samenwerkt en het leuk vindt om complexe vraagstukken uit te pluizen, dan is dit een mooie functie. Wat het voor mij bijzonder maakt, is dat het om betekenisvolle gegevens gaat. Het gaat niet om 1’tjes en 0’tjes, maar om gegevens die impact hebben op mensen. Op burgers en bedrijven. Dat je daar een bijdrage aan kunt leveren, maakt dit werk heel interessant."